پاسخ سریع
MTTR با فرمول زیر محاسبه می‌شود:
> MTTR = مجموع زمان تعمیرات ÷ تعداد خرابی‌ها
مثال واقعی: 4 خرابی با مجموع 12 ساعت توقف؛ MTTR = 3 ساعت. تفسیر درست این شاخص بستگی به مقایسهٔ آن در طول زمان و با شاخص‌های مکمل دارد، نه فقط به یک عدد منفرد.
MTTR (میانگین زمان رفع مشکل) چیست و چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
MTTR شاخصی است که بخشی از عملکرد سازمان، پروژه یا فرایند را به عدد قابل مقایسه تبدیل می‌کند. مزیت اصلی این شاخص، سادگی و قابل ارتباط بودن آن برای مدیران و ذی‌نفعان است؛ به‌شرطی که فرمول و تعریف دقیق آن از قبل توافق شده باشد.
همین امروز به دوایتیفای بپیوندید
پروژه‌ها را بدون سردرگمی پیش ببرید: همهٔ وظایف، پیشرفت‌ها و گزارش‌های تیم در یک محیط یکپارچه. ساخته‌شده برای شرکت‌ها، استارتاپ‌ها و تیم‌های دورکار — با راه‌اندازی چنددقیقه‌ای، پشتیبانی فارسی و نسخهٔ آزمایشی رایگان.
فرمول و نحوه محاسبه
فرمول اصلی:
MTTR = مجموع زمان تعمیرات ÷ تعداد خرابی‌ها
نکته‌های محاسبه:
- دادهٔ ورودی باید برای همان دورهٔ زمانی و همان دامنه (تیم/محصول/پروژه) جمع شود.
- تعریف «موفقیت» یا «سالم» باید قبل از محاسبه ثابت شود، نه بعد از دیدن نتیجه.
- دوره‌های کوتاه (ماهانه) نوسان بیشتری نشان می‌دهند؛ میانگین فصلی برای تصمیم‌گیری قابل اتکاتر است.
مثال عددی کامل
4 خرابی با مجموع 12 ساعت توقف؛ MTTR = 3 ساعت. حالا ببینیم این عدد چه چیزی را عملاً می‌گوید:
- عدد را با هدف تعیین‌شدهٔ همان دوره مقایسه کنید.
- روند ۴ تا ۶ دورهٔ اخیر را کنار هم ببینید تا جهت مشخص شود.
- اگر واگرایی وجود دارد، علت را در دادهٔ ورودی جست‌وجو کنید، نه فقط نتیجه.
تفسیر شاخص در عمل
کاهش MTTR = بازیابی سریع‌تر؛ با MTBF همراه معنی پیدا می‌کند. این شاخص به‌تنهایی داستان کامل را نمی‌گوید؛ کنار شاخص‌های مکمل (مثل روند درآمد، هزینه یا رضایت) معنی واقعی پیدا می‌کند.
نکتهٔ مهم: MTTR را به تفکیک نوع خرابی و تیم پاسخ‌گو گزارش کنید.
چه زمانی از این شاخص استفاده کنیم؟
- در گزارش‌های دوره‌ای به مدیریت ارشد و ذی‌نفعان
- هنگام مقایسهٔ پروژه‌ها یا تیم‌های مشابه
- برای تشخیص زودهنگام انحراف قبل از بحرانی شدن وضعیت
- به‌عنوان ورودی تصمیم‌گیری بودجه و اولویت‌بندی
اشتباهات رایج در استفاده
- مقایسهٔ بدون زمینه: عدد بدون نسبت به هدف یا دورهٔ قبل معنا ندارد.
- جمع‌کردن داده‌های ناهمگون: دورهٔ زمانی و دامنهٔ سنجش باید یکسان باشد.
- بهینه‌سازی صرف برای شاخص: اگر فقط برای بهتر شدن عدد تلاش شود، رفتار بازی‌ای ایجاد می‌شود.
- نادیده گرفتن کیفیت داده: ورودی ناقص یا تخمینی، شاخص را بی‌اعتبار می‌کند.
جمع‌بندی
MTTR ابزار ساده اما قدرتمندی برای پایش عملکرد است. فرمول، تعریف داده و نحوهٔ تفسیر را از قبل توافق کنید، آن را همراه شاخص‌های مکمل ببینید و در تصمیم‌های بودجه، زمان‌بندی و منابع از آن استفاده کنید.
سوالات متداول
اگر برایتان مفید بود، پیشنهاد می‌کنیم Project Handoff چیست؟ تحویل پروژه بین تیم‌ها بدون گم‌شدن اطلاعات و Burndown Chart چیست؟ نمودار پیشرفت Sprint را چگونه بخوانیم؟ را هم بخوانید.
همین امروز به دوایتیفای بپیوندید
پروژه‌ها را بدون سردرگمی پیش ببرید: همهٔ وظایف، پیشرفت‌ها و گزارش‌های تیم در یک محیط یکپارچه. ساخته‌شده برای شرکت‌ها، استارتاپ‌ها و تیم‌های دورکار — با راه‌اندازی چنددقیقه‌ای، پشتیبانی فارسی و نسخهٔ آزمایشی رایگان.
